FONGTIL NO NOC TIMOR-LESTE HALA’O INTERKÂMBIU ESPERIÉNSIA HO ONG FILIPINAS
Manila, 25 Outubru 2026 – Sekretariadu FONGTIL, hamutuk ho Komité Organizadór Nasionál Timor-Leste (National Organizing Committee – NOC), hala’o atividade interkâmbiu esperiénsia ho organizasaun sosiedade sivíl iha Filipinas, hanesan ONG Initiatives for International Dialogue (IID), ho tema “Conversation: Sharing Experiences and Perspectives”, ne’ebé lidera husi Diretór Ezekutivu IID, Sr. Agusto “Gus” Miclat.
Atividade interkâmbiu ne’e hala’o iha Quezon City, Manila, Filipinas, ho objetivu atu aprende prátika di’ak husi sosiedade sivíl Filipinas, komprende estratéjia advokasia ne’ebé ONG sira uza atu influénsia desizaun públika, no haforsa esforsu hamutuk iha promosaun no protesaun direitus umanus.
Iha abertura atividade ne’e, Vice-Prezidente Konsellu Fiskál FONGTIL, Sr. Feliciano da Costa Araujo, hato’o katak interkâmbiu ne’e importante tebes tanba fó oportunidade ba organizasaun sosiedade sivíl atu fahe esperiénsia, aprende malu, komprende realidade organizasaun iha nasaun ida-idak, no buka dalan atu hametin koperasaun iha futuru.
Nia subliña katak organizasaun sosiedade sivíl iha papél importante iha prosesu dezenvolvimentu demokrátiku, promosaun no protesaun direitus umanus, partisipasaun sidadaun, no responsabilizasaun instituisaun públika. Liuhusi advokasia, monitorizasaun, edukasaun sivika, mobilizasaun no diálogu ho autoridade públika, organizasaun sosiedade sivíl bele kontribui ba konstrusaun sosiedade ne’ebé justu, inkluzivu no demokrátiku.
Atu hala’o papél ne’e ho efetivu, organizasaun sira presiza mós iha sistema governasaun interna ne’ebé forte, transparente, responsável no sustentável.
Durante interkâmbiu, IID fahe ninia viajen no esperiénsia advokasia, husi nivel nasionál ba nivel rejionál no internasionál, liuliu kona-ba oinsá atu hametin solidariedade entre organizasaun no movimentu sosiedade sivíl, no promove direitus umanus, dame no seguransa. Esperiénsia ne’e fó oportunidade ba partisipante sira atu komprende oinsá advokasia nasionál bele liga ho inisiativa rejionál no internasionál hodi hametin esforsu kolektivu ba mudansa sosiál.
Iha parte seluk, reprezentante sosiedade sivíl Timor-Leste fahe mós sira-nia esperiénsia kona-ba advokasia no relasaun ho instituisaun governu.
Iha Timor-Leste, organizasaun sosiedade sivíl balu simu subsídiu ka apoiu finanseiru husi governu, maibé kontinua hala’o advokasia independente, hato’o kritika ba polítika governu, no mantein diálogu ho autoridade no parte relevante iha Estadu. Esperiénsia ne’e hatudu katak apoiu governu no independénsia sosiedade sivíl bele koeziste, bainhira organizasaun sira iha espasu atu hato’o opiniaun independente, fó rekomendasaun no kontribui ba hadi’a polítika públika.
Troka esperiénsia ne’e mós subliña importánsia atu mantein diálogu konstrutivu entre sosiedade sivíl no governu, hametin responsabilizasaun públika, no garante katak organizasaun sosiedade sivíl bele kontinua hala’o sira-nia papél ho integridade no independénsia.
Interkâmbiu ne’e sai oportunidade atu aprende husi realidade ida-idak no komprende katak, maski situasaun nasionál diferente, organizasaun sosiedade sivíl iha objetivu komún atu promove demokrasía, direitus umanus, justisa sosiál, dame no seguransa.
Iha kontestu Konferénsia Sosiedade Sivíl ASEAN/Forum Povu ASEAN (ACSC/APF), interkâmbiu ne’e mós kontribui ba hametin ligasaun no solidariedade entre ONG Timor-Leste no Filipinas, no loke oportunidade atu dezenvolve rede servisu ne’ebé forte no sustentável iha rejiaun ASEAN no Ázia-Pasífiku.
Partisipante sira espera katak relasaun ne’ebé harii liuhusi interkâmbiu hanesan ne’e bele kontinua liuhusi komunikasaun, partilla informasaun, aprendizajen malu no kolaborasaun iha atividade advokasia iha futuru.
Antes atu remata, Sr. Feliciano da Costa Araujo hato’o agradeseimentu ba organizadór sira, ONG sira, Gabinete Apoiu Sosiedade Sivíl (GASC), no kolega sira iha Filipinas tanba simu no vontade atu fahe esperiénsia. Nia enkoraja organizasaun sosiedade sivíl hotu atu konsidera governasaun di’ak, integridade, transparénsia, akuntabilidade no partisipasaun hanesan fundasaun importante ba kredibilidade no sustentabilidade organizasaun.
Nia remata ho apelu atu hametin amizade, solidariedade no koperasaun entre organizasaun sosiedade sivíl Timor-Leste no Filipinas, hodi hametin governasaun di’ak, direitus umanus, justisa sosiál no dezenvolvimentu sustentável ba povu iha nasaun rua ne’e no iha rejiaun tomak.
Alende Ida ne’e, IID fahe ninia viajen advokasia husi nivel nasionál ba nivel rejionál no internasionál, liu-liu kona-ba hametin solidariedade no promove direitus umanus, dame no seguransa.
Reprezentante sosiedade sivíl Timor-Leste mós fahe sira-nia esperiénsia kona-ba relasaun ho instituisaun governu, inklui simu subsídiu husi governu maibé kontinua halao advokasia independente, hatoo kritika ba polítika governu, no mantein diálogu ho parte relevante iha Estadu.
Troka esperiénsia nee subliña importánsia independénsia sosiedade sivíl, kritika konstrutiva, diálogu no solidariedade rejionál.
Enkontru nee mós sai oportunidade atu hametin ligasaun entre ONG sira iha Filipinas no Timor-Leste, promove aprendizajen ba malu no buka oportunidade atu kontinua servisu hamutuk hodi promove direitus umanus, dame, seguransa no partisipasaun demokrátika iha rejiaun ASEAN no rejiaun Asia Pasifik iha kontekstu ne’ebe luan liu hodi promove partisipasaun sosiedade sivil sira no bele ko,abora hamutuk ba servisu advokasia iha futuru.
Atividade ne’e hetan Apoiu Fundus husi Gabinete de Apoio à Sociedade Civil – GASC IX Governo


Users Today : 13
Users Yesterday : 34
Users Last 7 days : 211
Users Last 30 days : 1397
Users This Month : 1233
Users This Year : 16335
Total Users : 48765
Views Today : 23
Views Yesterday : 59
Views Last 7 days : 390
Views Last 30 days : 2539
Views This Month : 2279
Views This Year : 25800
Total views : 96231
Who's Online : 0





